न्याय

पुण्यामध्ये दादोजींचा पुतळा तोडला आणि वादंग सुरु झाले. ज्यांनी बाबरी मशीद तोडण्याचे समर्थन केले त्यांनी पुतळा तोडायला मात्र विरोध दर्शविला. किती विरोधाभास. ऐतिहासिक चुका दुरुस्त करताना काही वैचारिक गोंधळ उडाले (आणि अर्थात ते कळले) तर ते स्वाभाविक आहे.

बाबरी मशीद तोडल्यानंतर त्याच्या समर्थनार्थ कैक विचारवंत धावून आले. डावे भेदरले, उद्विग्न झाले, नैराश्याप्रत पोहोचले, उजवे आनंदित झाले, रोमांचित झाले. त्यात उजव्यांना एक मेरू पर्वत मिळाल्याचा आनंद झाला जेंव्हा त्यांच्या समर्थनार्थ नोबेल विजेते लेखक विद्याधर

सूरजप्रसाद नायपाल आले. एका मुलाखतीत ते म्हणाले "What is happening in India is a mighty creative process. Indian intellectuals, who want to be secure in their liberal beliefs, may not understand what is going on, especially if these intellectuals happen to be in the United States" (मुलाखतकार दिलीप पाडगावकर- The Times of India, July 18, 1993), त्यांना अयोध्या प्रकरणावर त्यांची प्रतिक्रिया विचारली तर ते म्हणाले,

"Not as badly, as the others did, I am afraid. The people who say that there was no temple there are missing the point. Babar, you must understand, had contempt for the country (that) he had conquered. And his building of that mosque was an act of contempt for the country. In Turkey, they turned the Church of Santa Sophia into a mosque. In Nicosia churches were converted into mosques too. The Spaniards spent many centuries re-conquering their land from Muslim invaders. So these things have happened before and elsewhere. In Ayodhya the construction of a mosque on a spot regarded as sacred by the conquered population was meant as an insult. It was meant as an insult to an ancient idea, the idea of Rama, which was two or three thousand years old."

या न्यायाने दादोजींचा पुतळा तोडणे, गरज पडल्यास पर्वती, भांडारकर संस्था, शनिवारवाडा तोडणे हे "ऐतिहासिक चुका दुरुस्त करणे" या सदराखाली मोडणे स्वाभाविक आहे. आणि आता लक्षात घेतले पाहिजे की जसे अयोध्या आंदोलन हे जनतेचे आंदोलन होते (विचारवंताचे नाही) तसेच हे ही जनतेचे आंदोलन आहे (जनता लोकशाही मानते म्हणून मनपा द्वारे). समाजाचा एक खूप मोठा वर्ग (नगरसेवक निवडून आणणारा) दादोजींचा पुतळा, पर्वती, भांडारकर संस्था, शनिवारवाडा ह्या जर ऐतिहासिक चुका/ अपमान/प्रमाद मानत असेल तर ते दुरुस्त होणे हा ऐतिहासिक न्याय आहे. आता दुरुस्ती करताना काही तोडफोड, जाळपोळ करावी लागली तर ती ही क्षम्य मानावी. पण दुरुस्तीला विरोध करणाऱ्यांनीही ती करावी हे न कळे.

यावर एक उपाय त्यांनी सुचवला होता.

एका मुलाखतीत त्यांना प्रश्न विचारला होता "But dont you think this tendency is only going to increase - this tendency to whimsically and freely interpret religion or history at the street level?" (मुलाखतकार सदानंद मेनन - The Hindu, 5 July 1998),

त्यांचे उत्तर होते "I think it will keep on increasing as long as you keep on saying it is wicked and that they are wicked people. And if we wish to draw the battle-line, then of course, you get to battle. If you try to understand what they are saying, things will calm down"

याकरता संवादाची गरज आहे. आणि तो जर आम्हाला नको असेल तर रस्तो रस्तीचे युध्द्ध आम्हाला हवे आहे असाच त्याचा अर्थ हे ही काढतील आणि ते ही काढतील. दोन्ही बाजुंनी सैन्य सज्ज आहे. आपण तयार आहोतच.

ह्या सगळ्या गदारोळात साऱ्या विचारवंतानी मात्र "अर्थ शून्य भासे, हा कलह जीवनाचा" म्हणत शांत राहणे हे ही स्वाभाविक आहे.

आणि अखेर महत्वाचा मुद्दा म्हणजे की आपले म्हणणे पटवून देण्याकरता सोयीची साक्ष काढणे यात खरी हुशारी असते, ती ज्यांना जमते ते खरे ..... आणि बाकी सगळे ........... (जनतेला गाळलेल्या जागा भरायला आवडते). आता न्यायालयात कोण कोणाची साक्ष काढतो ते बघुयात आणि तोवर संवाद जमला तर उत्तम.